را انجام نداد تا مدّت مورد قسم منقضى شد حكم ايلاء ساقط ميگردد . و دليل آن اين است كه : قسم به انقضاء مدّتش منحلّ شده و بكلّى ساقط مىگردد ، بنابراين اگر مرد بعد از اين مدّت با همسرش نزديكى بكند كفّاره‌اى به عهده‌اش نيست اگر چه بواسطه مخالفتش با امر حاكم و انجام ندادن هيچ يك از دو امر تعيين شده مرتكب معصيت شده است . قوله : و لو آلى مدّة معيّنة : كلمه [ آلى ] يعنى قسم بخورد . قوله : دافع : يعنى مرد حكم حاكم را مخالفت كرده و هيچ يك از دو امر تعيين شده را بجاى نياورد . قوله : فلم يفعل احد الامرين : ضمير فاعلى در [ لم يفعل ] به زوج راجع بوده و مقصود از [ احد الامرين ] فئه و طلاق مىباشد و اينجمله تفسير است براى [ دافع ] . قوله : بانقضاء مدّته : يعنى مدّت يمين . قوله : و لم تلزمه الكفّارة : ضمير در [ تلزمه ] به زوجه راجعست . قوله : و ان اثم بالمدافعة : ضمير در [ اثم ] بزوج راجع بوده و مقصود از [ مدافعه ] انجام ندادن دستور حاكم مىباشد . متن : ( و لو اختلفا في انقضاء المدة ) المضروبة ( قدم قول مدعي البقاء ) مع يمينه لأصالة عدم الانقضاء . شرح فارسى : مرحوم مصنّف مىفرماين : 7 - اگر زن و شوهر در انقضاء مدّتى كه حاكم معيّن نموده با يكديگر نزاع نمودند قول كسى كه ادّعاى بقاء آن را دارد مقدّم است . شارح ( ره ) مىفرماين :